Apple®
05-11-2008, 12:40 PM
Trước tiên chúng ta hãy xác định những yêu cầu căn bản của một hệ điều hành hiện đại:
* Hỗ trợ nhiều phần cứng
* Dễ cài đặt
* Hỗ trợ đồ hoạ 3D và multimedia
* Trợ giúp trực tuyến toàn diện
* Mạnh mẽ
* Có nhiều chương trình/ứng dụng
Với những tiêu chuẩn như trên, sự lựa chọn một hệ điều hành thông dụng cho máy tính để bàn đã thu hẹp về 3 đối thủ: Windows, Mac OS X và Linux 2.4 với KDE 2. FreeBSD gần như đã lọt được vào danh sách, nhưng FreeBSD thậm chí còn thua Linux về mặt được nhiều phần cứng và ứng dụng hỗ trợ, FreeBSD hiện nay thích hợp cho 1 hệ điều hành máy chủ hơn là 1 hệ điều hành máy tính để bàn.
Các hệ thống được thử nghiệm là:
* PC Intel 1.3GHz P4, 384Mb RAM, 30Gb UDMA-100 HDD
* iMac 600Mhz G3, 128Mb RAM, 38Gb IDE HDD
Các hệ điều hành được thử nghiệm là:
* Windows XP Pro RC 1
* Mac OS X 10.0.4
* KDE 2.2 beta1/Linux 2.4.5
Hiệp 1: Cài đặt
Người chiến thắng: Mac OS X
Mac OS X chiến thắng ở hiệp này, tiếp theo là WinXP và Linux/KDE2 xếp ở vị trí thứ 3.
Nâng cấp 1 máy Mac với cấu hình thích hợp lên Mac OS X là một công việc khá đơn giản. Nếu bạn muốn chạy các ứng dụng từ OS 9 trở về trước, OS 9.1 phải được cài đặt trước khi nâng cấp lên OS X. Công việc cài đặt thật nhẹ nhàng, chỉ cần bỏ đĩa CD-Rom vào ổ CD, chạy chương trình cài đặt, chọn đĩa cứng cần cài đặt và...nghỉ giải lao khoảng nửa giờ trong khi chờ chương trình cài đặt copy file vào đĩa cứng. Sau khi reboot, bạn chỉ cần làm thêm một số bước chỉnh cấu hình đơn giản nữa là xong. Chưa hết, chương trình cài đặt cũng sẽ tự động thiết lập chế độ khởi động kép cho phép bạn chọn lựa giữa OS 9.1 và OS X lúc khởi động.
Chỉ có một điều hơi phiền toái là ở chế độ cài đặt mặc định một số dịch vụ của UNIX như NFS và Sendmail cũng sẽ được cài đặt là tự động nạp lúc khởi động máy. Điều này có thể làm cho máy của bạn trở nên không an toàn khi đang online.
Quá trình cài đặt WinXP hầu như cũng không gặp khó khăn gì, tuy nhiên bản nâng cấp chỉ hỗ trợ Win98/SE/ME/NT4 và 2k. Và trong khi cài đặt bạn cũng sẽ phải "mó máy tay chân" vào quá trình nhiều hơn là với MacX. Tốt nhất là nên nâng cấp từ một Win2k dùng NTFS. Với các version khác của Windows, bạn nên suy nghĩ kỹ trước khi nâng cấp, bạn cũng nên dự tính trước trường hợp các ứng dụng hiện tại của bạn sẽ không hoạt động tốt trên WinXP.
Nếu có thể, bạn hãy install mới WinXP chứ đừng upgrade, điều đó sẽ giúp bạn tránh được các xung đột giữa WinXP và các ứng dụng trên hệ thống cũ.
Chương trình cài đặt cho Linux đã có một bước dài trong vài năm trở lại đây. Một số bản Linux như RedHat và Mandrake cung cấp 1 chương trình cài đặt được thiết kế cẩn thận giúp cho những người mới làm quen có thể hoàn tất quá trình cài đặt, cũng như xác định và cấu hình chính xác phần cứng của bạn.
Tuy nhiên cả 2 chương trình cài đặt của RedHat và Mandrake đều không có được sự uyển chuyển như của MacX và WinXP. Bạn "bị" hỏi nhiều câu hỏi hơn, và ít nhất bạn cũng cần phải có kế hoạch trong đầu trước khi quyết định cài đặt.
Linux 2.4 hỗ trợ phần cứng khá tốt, tuy nhiên không được hoàn thiện như WinXP. Tôi (tác giả) đã thử nghiệm với card đồ hoạ GeForce 2 của NVIDA và đã gặp rắc rối: phần cứng tăng tốc 3D không hoạt động. Lý do là Linux hỗ trợ phần cứng từ trong kernel, việc add thêm driver từ bên ngoài vào không được thuận lợi như là đối với Windows.
Hiệp 2: Giao diện
Người chiến thắng: Mac OS X
Một lần nữa MacX lại chiển thắng. Những biểu tượng bằng hình ảnh, font chữ được trau chuốt và một thiết kế có phong cách rất đặc trưng đã đem lại chiến thắng cho Aqua, giao diện mới của MacX. Cửa số chương trình có bóng mờ và menu trong suốt đã góp phần tạo hương vị cho chiến thắng, mọi thứ trong MacX đều trông có vẻ sáng sủa dễ chịu và mới mẻ.
Windows "chiến đấu" không tồi trong hiệp này. Kỹ thuật ClearType font rendering của WinXP làm cho font chữ dễ nhìn hơn. Nhưng giao diện của XP vẫn còn quá "xô bồ", cách phối màu trong giao diện chuẩn của XP dễ gây khó chịu. Tuy nhiên WinXP có thể skinaable, bạn có thể chọn và thay đổi một số phần giao diện chuẩn của WinXP.
KDE2 tao nhã với giao diện "tựa Windows". Thế nhưng không được "mượt mà" như MacX và WinXP, chức năng xoá răng cưa cho font chữ cần được cải tiến thêm. Tuy nhiên KDE2 chiến thắng 2 đối thủ ở phần tuỳ biến. Bạn có thể thay đổi font, vị trí, kích cỡ và cả dáng vẻ của taskbar, panel và có thể lựa chọn một lô các theme để tuỳ biến cho desktop.
Hiệp 3: Tính khả dụng
Người chiến thắng: Linux/KDE2
Đây là một quyết định chủ quan và gây tranh cãi.
KDE2 chiến thắng bởi vì nó hoạt động đúng theo như phần lớn người dùng GUI mong đợi: tương tự như Windows cổ điển nhưng đã được tinh chế ít nhiều. Bạn được cung cấp các chứac năng kéo-thả, menu cảm ngữ cảnh khi right click và các phím tắt tương tự như trong Windows. Thậm chí cả phím mang biểu tượng Windows trên bàn phím cũng hoạt động trong KDE2. Trình quản lý file Konqueror hỗ trợ địa chỉ Internet, ngoài ra Konqueror cũng là trình duyệt web tốt nhất hiện nay trên các hệ Unix. Chức năng thumbnail cũng được hỗ trợ với hầu hết các kiểu file thông dụng giúp cho việc phân loại file được dễ dàng hơn.
Bạn có được một hệ thống trợ giúp trực tuyến toàn diện với KDE2. KDE2 cũng hỗ trợ đến 16 desktop đồng thời, và bạn có thể tuỳ biến bất cứ phần tử nào trên giao diện GUI theo ý bạn.
Trong khi đó, Finder của Mac hơi bất tiện. Bạn thao tác với chương trình thông qua menu cảm ngữ cảnh nằm phía trên cùng của màn hình và cửa sổ chính của chương trình. Trong KDE2 (và cả Windows), click vào biểu tượng "X" ở góc phải phía trên cửa sổ sẽ đóng chương trình lại, nhưng trong Finder thao tác đó chỉ đóng cửa sổ của chương trình mà thôi. Bạn phải truy cập vào thanh menu ở phía trên cùng màn hình hoặc dùng phím tắt thì mới có thể loại bỏ hoàn toàn chương trình ra khỏi bộ nhớ. Nút "phóng to" của Finder cũng không thực sự phóng to cửa sổ. Phải thao tác với con chuột 1 phím bấm để truy cập đến menu và các đối tượng đôi khi cũng gây khó khăn.
Microsoft thì chọn hướng đi khác với WinXP và đã chuyển cái giao diện truyền thống nổi tiếng thành một con "tắc kè bông" nhiều màu hổ lốn. Nút Start mới trông kinh dị với nhiều popup menu hơn. Chức năng Find File thì giờ đây được tăng cường thêm một chú cúm con dễ thương nhưng lại luôn làm phiền bạn bằng cách hỏi bạn liên hồi: "bạn muốn tìm gì?". Thứ tự tác mục trên menu thì thì nhảy múa liên hồi tuỳ thuộc vào số lần bạn sử dụng chúng, thậm chí WinXP còn làm ẩn cả các mục trên Desktop mà bạn ít dùng đến.
Chức năng tốt nhất trong giao diện người dùng của WinXP có lẽ là chức năng chuyên biệt hoá các folder trong Explorer. Ví dụ như các folder My Documents, My Pictures...được hiển thị với giao diện đặc biệt giúp bạn dễ theo dõi và quản lý hơn.
Hiệp 4: Tính năng và ứng dụng hỗ trợ
Người chiến thắng: WinXP và Linux/KDE2
WinXP có tất cả trong một: từ các ứng dụng văn phòng, multimedia, game cho đến các công cụ phát triển và một trình duyệt web tuyệt vời cùng với nhiều thứ hữu dụng khác nữa. Danh sách dài dằng dặc các phần cứng được hỗ trợ cũng là một thế mạnh của WinXP.
Linux/KDE2 thua sút về mặt multimedia và game, tuy nhiên lại vượt trội với một số lượng khổng lồ các tiện ích về mạng và các công cụ phát triển được tích hợp mà WinXP không có. Hiệu xuất của KOffice (KDE) tuy không thể so sánh được với MS Office nhưng cũng đã quá đủ cho các người dùng bình thường. StarOffice của Sun cũng là một lựa chọn tốt. Và hiện tại có 3 trình duyệt web khá tốt trên Linux là Netscape, Konqueror và Opera (so với 1 IE đang thống trị trên Windows), và điều tuyệt vời hơn cả là cả 3 sản phẩm trên đều miễn phí.
MacX vào thời điểm hiện tại trông giống như là một cái giỏ đi chợ với nhiều mớ hỗn độn. Chưa thật sự có nhiều ứng dụng dành cho MacX, phần lớn các ứng dụng hiện nay của Mac là từ thời 9.x; và dĩ nhiên là các ứng dụng đó phải chạy trong một môi trường giả lập. Trình giả lập hoạt động khá tốt nhưng lại mất rất nhiều thời gian để nạp vào bộ nhớ và tiêu tốn khá nhiều tài nguyên của hệ thống. MacX có sẵn bản MS IE 5.0 for Mac nhưng bản IE 5.0 for Mac chậm hơn nhiều so với bản 5.0 for Win (xem thêm ở: www.omnigroup.com). Thêm một điều hơi khó hiểu nữa, Mac là hệ điều hành nhắm vào multimedia thế nhưng không hiểu sao bản MacX lại thiếu đi các chương trình DVD player và CD burner.
Tuy nhiên, người dùng Mac có thể sẽ hài lòng với tính năng mới của MacX: tích hợp với các hệ Unix. Vào thời điểm hiện tại, MacX có một phần nhỏ kernel của BSD Unix trong cấu trúc của mình. Tính năng mới này đã mở một cánh cửa thông thoáng giữa Mac và thế giới mã nguồn mở rộng lớn. Hầu hết các ứng dụng chạy trên Linux và Unix đều có thể chạy được trên Darwin-trình giả lập Unix của MacX. Tôi (tác giả) đã thử cài XFree86 4.0.1 và Window Maker GUI và cả hai đều hoạt động tốt. Tuy nhiên làm việc với Unix cũng đồng nghĩa với việc đôi khi phải làm việc với chế độ text, hoặc thậm chí phải dịch lại các mã nguồn chương trình và tự thiết lập cấu hình bằng tay. Những điều này rất là không tự nhiên và có thể làm cho các tín đồ của Mac cáu tiết.
Hiệp 5: Hiệu suất làm việc-Tốc độ
Người chiến thắng: Windows XP
So sánh hiệu năng một cách trực tiếp giữa 3 hệ điều hành này thì chẳng khác nào so sánh "táo với cam". Để có thể đánh giá cụ thể hơn, tôi (tác giả) đã chú trọng xem xét về các mặt: duyệt Web, quản lý file và đa nhiệm.
MacX ngay từ đầu đã chấp 2 đối thủ kia một bước khi chạy trên máy tính G3 tốc độ 600Mhz với 128Mb RAM (máy tính này được cung cấp và cài đặt bởi Apple Asia, và họ đã tuyên bố rằng với cấu hình như vậy là đã đủ để chạy MacX).
Sự thật đau lòng cho các tín đồ của Mac là MacX hoạt động trông có vẻ rất là gượng ép. Thay đổi kích thước cửa sổ ứng dụng cũng đòi hỏi một chút thủ thuật, thậm chí MacX vẽ lại toàn bộ màn hình sau khi bạn nhả phím chuột. Tồi tệ hơn là swap disk của Mac hoạt động rất không hiệu quả, việc tráo đổi giữa memory và swap disk diễn ra khá thường xuyên. MacX bị chỉ trích nhiều về hiệu năng, và tôi (tác giả) rất lấy làm thất vọng khi nhận thấy rằng những lời chỉ trích này hoàn toàn...đúng.
Nâng cấp MacX lên phiên bản 10.0.4 sẽ làm tăng hiệu suất của hệ thống lên khá nhiều. Tuy nhiên vẫn còn một số điều dở như gắn thêm 128Mb nữa thành 256Mb RAM lại không làm tăng hiệu suất của hệ thống lên bao nhiêu. Dường như là hệ thống bộ nhớ ảo của MacX thích làm việc với đĩa hơn là với bộ nhớ thật. Thậm chí khi không có ứng dụng nào đang chạy với máy có 256Mb RAM, MacX cũng thông báo là "hiện đang có 250Mb bộ nhớ ảo đang được tráo đổi giữa bộ nhớ thực và đĩa cứng".
Steve Jobs, người sáng lập Apple, thừa nhận rằng điều này hiện đang là điểm yếu của Mac so với các đối thủ khác và hứa rằng "sẽ có một sự cải tiến đáng kể trong version mới vào tháng 9 năm nay".
KDE 2.2beta1 nhanh hơn nhiều so với các version trước đó, đặc biệt là với Konqueror, chương trình quản lý file hỗ trợ mạng được nạp nhanh hơn và hiển thị các trang Web với tốc độ khá hơn trước. Nhưng với nhiều người dùng khó tính thì như thế vẫn chưa đủ. Quá trình nạp các ứng dụng trong KDE khá chậm và làm truy xuất đĩa cứng khá nhiều, thậm chí là với PC Pentium4 1.3Ghz và 384Mb RAM. Nếu bạn quen làm việc với các chương trình "ít hoa hoè" thì khi dùng KDE thì bạn sẽ cảm thấy thất vọng, giao diện không phức tạp hơn bao nhiêu nhưng tốc độ xử lý lại chậm đi khá nhiều.
Một điểm yếu của KDE nữa là tốc độ đồ hoạ, nhất là đồ hoạ 3D. Hệ thống đồ hoạ được thử nghiệm trên Linux-XFree86 4 không được tối ưu hoá như trên Windows. Một phần của nguyên nhân là do các nhà phát triển XFree86 không được cung cấp đầy đủ các thông tin về kỹ thuật từ các nhà sản xuất video card. Điều này cũng đúng thôi, các nhà sản xuất phần cứng thường không cung cấp các thông số kỹ thuật của các sản phẩm dưới dạng open source mà bắt các nhà phát triển phải mua chúng vì có ai dại gì open source các thông số kỹ thuật đó để rồi các đối thủ sẽ "chôm" ngay kỹ thuật của mình.
Một minh chứng cho điều này là NVIDIA chỉ cung cấp các driver cho card GeForce ở dạng binary chứ không ở dạng source code. Điều này thật không may là đã làm giảm danh tiếng của NVIDIA đi ít nhiều vì qua thử nghiệm driver dạng binary của NVIDIA rất khó cài đặt, và thêm nữa là driver này chỉ hoạt động trên 1 số vesion của kernel Linux nhất định. Mỗi khi nâng cấp Linux bạn lại phải download driver mới và cài đặt lại từ đầu. Tuy nhiên nếu sử dụng OpenGL thì hiệu xuất có thể được cải tiếng đáng kể vì trung bình tốc độ xử lý đồ hoạ của các chương trình OpenGL sẽ nhanh hơn từ 5 đến 6 lần so với các chương trình chỉ sử dụng driver đồ hoạ chuẩn của XFree86.
Khi mới thử WinXP beta2, tôi (tác giả) đã nghĩ rằng Microsoft thiết kế WinXP dành riêng cho các máy tính có CPU tốc độ 2Ghz trở lên, WinXP lúc đó ì ạch đến khốn khổ. Thế nhưng mọi chuyện đã thay đổi một cách đáng ngạc nhiên với WinXP RC1. WinXP RC1 xử lý đa nhiệm khá trôi chảy, các ứng dụng được nạp nhanh hơn. Và thậm chí với PC 384Mb RAM và 1 CPU tốc độ nhanh, khi bật chức năng ClearType và một số hiệu ứng đồ hoạ khác, font chữ và các góc cạnh hộp thoại và cửa sổ trông rõ ràng và đẹp hơn trong khi tốc độ của toàn hệ thống giảm đi hầu như không đáng kể. Một điều khá may mắn nữa là tốc độ của toàn hệ thống phụ thuộc nhiều vào RAM hơn là vào tốc độ CPU trong khi giá RAM trên thị trường thì ngày càng giảm.
Hiệp 6: Giá cả
Người chiến thắng: Không ai chiến thắng tuyệt đối
Bạn sẽ nghĩ rằng một hệ điều hành miễn phí sẽ chiến thắng trong hiệp này? Điều đó có thể đúng chỉ khi bạn có sự kiên nhẫn và một đường nối internet đủ nhanh để có thể download 2 đĩa CD với dung lượng khoảng 1.1Gb; bằng không bạn sẽ phải tính đến chuyện mua hệ điều hành đã được ghi vào sẵn vào đĩa CD. Một hộp RedHat 7.1 được bán với giá $US79.95 (www.redhat.com.au) và Mandrake 8.0 Power Pack được bán với giá $US80. Bạn có thể mua được với giá mền hơn thế ở nơi bạn ở. Tuy nhiên bạn phải nghĩ đến những tốn kém về thời gian và công sức bạn bỏ ra để download và cài đặt các phần mềm cũng như các phần nâng cấp cho Linux. Những tốn kém này qui ra tiền có thể lớn hơn bạn nghĩ rất nhiều.
MacX hiện nay được bán lẻ với giá $229. Nếu bạn cần thêm Mac 9.1 để chạy các ứng dụng cũ thì bạn phải bỏ thêm $162 nữa (nguồn www.apple.com.au).
Bản dành cho SV của WinXP hiện nay là $US99 cho bản Home Edition và $US129 cho bản Professional Edition. Tuy nhiên giá này có thể thể hạ khi Microsoft phát hành bản chính thức của WinXP.
Kết quả cuối cùng
Người chiến thắng: Windows XP
WinXP không phải là người chiến thắng tuyệt đối ở mọi mặt, nhưng xét tổng thể thì WinXP là hệ điều hành vượt trội hơn hai đối thủ còn lại. Ổn định, tốc độ nhanh, có hầu hết các ứng dụng thường dùng: đó là những gì mà người dùng thông thường có thể trông đợi ở WinXP.
Với những người "gì cũng được miễn đừng là Microsoft" thì Linux 2.4 với KDE 2 là một lựa chọn tốt. Tuy nhiên nếu bạn cũng là một tín đồ của "gaming giáo" thì bạn cũng sẽ phải cần Windows để chơi các game 3D đời mới nhất.
Người dùng Mac bây giờ cũng đã có thể kiêu hãnh với MacX, một hệ điều hành hiện đại, đa nhiệm, đa user cùng với chức năng quản lý bộ nhớ ảo ổn định hơn. Tuy nhiên vào thời điểm hiện tại, các tin đồ giáo cũng sẽ cảm thấy nóng lòng khi các ứng dụng dành riêng cho MacX vẫn còn chưa xuất hiện nhiều.
Hết
Trích dịch từ: "Operation systems Head to Head", PC World Australia của tác giả Juha Saarinen
* Hỗ trợ nhiều phần cứng
* Dễ cài đặt
* Hỗ trợ đồ hoạ 3D và multimedia
* Trợ giúp trực tuyến toàn diện
* Mạnh mẽ
* Có nhiều chương trình/ứng dụng
Với những tiêu chuẩn như trên, sự lựa chọn một hệ điều hành thông dụng cho máy tính để bàn đã thu hẹp về 3 đối thủ: Windows, Mac OS X và Linux 2.4 với KDE 2. FreeBSD gần như đã lọt được vào danh sách, nhưng FreeBSD thậm chí còn thua Linux về mặt được nhiều phần cứng và ứng dụng hỗ trợ, FreeBSD hiện nay thích hợp cho 1 hệ điều hành máy chủ hơn là 1 hệ điều hành máy tính để bàn.
Các hệ thống được thử nghiệm là:
* PC Intel 1.3GHz P4, 384Mb RAM, 30Gb UDMA-100 HDD
* iMac 600Mhz G3, 128Mb RAM, 38Gb IDE HDD
Các hệ điều hành được thử nghiệm là:
* Windows XP Pro RC 1
* Mac OS X 10.0.4
* KDE 2.2 beta1/Linux 2.4.5
Hiệp 1: Cài đặt
Người chiến thắng: Mac OS X
Mac OS X chiến thắng ở hiệp này, tiếp theo là WinXP và Linux/KDE2 xếp ở vị trí thứ 3.
Nâng cấp 1 máy Mac với cấu hình thích hợp lên Mac OS X là một công việc khá đơn giản. Nếu bạn muốn chạy các ứng dụng từ OS 9 trở về trước, OS 9.1 phải được cài đặt trước khi nâng cấp lên OS X. Công việc cài đặt thật nhẹ nhàng, chỉ cần bỏ đĩa CD-Rom vào ổ CD, chạy chương trình cài đặt, chọn đĩa cứng cần cài đặt và...nghỉ giải lao khoảng nửa giờ trong khi chờ chương trình cài đặt copy file vào đĩa cứng. Sau khi reboot, bạn chỉ cần làm thêm một số bước chỉnh cấu hình đơn giản nữa là xong. Chưa hết, chương trình cài đặt cũng sẽ tự động thiết lập chế độ khởi động kép cho phép bạn chọn lựa giữa OS 9.1 và OS X lúc khởi động.
Chỉ có một điều hơi phiền toái là ở chế độ cài đặt mặc định một số dịch vụ của UNIX như NFS và Sendmail cũng sẽ được cài đặt là tự động nạp lúc khởi động máy. Điều này có thể làm cho máy của bạn trở nên không an toàn khi đang online.
Quá trình cài đặt WinXP hầu như cũng không gặp khó khăn gì, tuy nhiên bản nâng cấp chỉ hỗ trợ Win98/SE/ME/NT4 và 2k. Và trong khi cài đặt bạn cũng sẽ phải "mó máy tay chân" vào quá trình nhiều hơn là với MacX. Tốt nhất là nên nâng cấp từ một Win2k dùng NTFS. Với các version khác của Windows, bạn nên suy nghĩ kỹ trước khi nâng cấp, bạn cũng nên dự tính trước trường hợp các ứng dụng hiện tại của bạn sẽ không hoạt động tốt trên WinXP.
Nếu có thể, bạn hãy install mới WinXP chứ đừng upgrade, điều đó sẽ giúp bạn tránh được các xung đột giữa WinXP và các ứng dụng trên hệ thống cũ.
Chương trình cài đặt cho Linux đã có một bước dài trong vài năm trở lại đây. Một số bản Linux như RedHat và Mandrake cung cấp 1 chương trình cài đặt được thiết kế cẩn thận giúp cho những người mới làm quen có thể hoàn tất quá trình cài đặt, cũng như xác định và cấu hình chính xác phần cứng của bạn.
Tuy nhiên cả 2 chương trình cài đặt của RedHat và Mandrake đều không có được sự uyển chuyển như của MacX và WinXP. Bạn "bị" hỏi nhiều câu hỏi hơn, và ít nhất bạn cũng cần phải có kế hoạch trong đầu trước khi quyết định cài đặt.
Linux 2.4 hỗ trợ phần cứng khá tốt, tuy nhiên không được hoàn thiện như WinXP. Tôi (tác giả) đã thử nghiệm với card đồ hoạ GeForce 2 của NVIDA và đã gặp rắc rối: phần cứng tăng tốc 3D không hoạt động. Lý do là Linux hỗ trợ phần cứng từ trong kernel, việc add thêm driver từ bên ngoài vào không được thuận lợi như là đối với Windows.
Hiệp 2: Giao diện
Người chiến thắng: Mac OS X
Một lần nữa MacX lại chiển thắng. Những biểu tượng bằng hình ảnh, font chữ được trau chuốt và một thiết kế có phong cách rất đặc trưng đã đem lại chiến thắng cho Aqua, giao diện mới của MacX. Cửa số chương trình có bóng mờ và menu trong suốt đã góp phần tạo hương vị cho chiến thắng, mọi thứ trong MacX đều trông có vẻ sáng sủa dễ chịu và mới mẻ.
Windows "chiến đấu" không tồi trong hiệp này. Kỹ thuật ClearType font rendering của WinXP làm cho font chữ dễ nhìn hơn. Nhưng giao diện của XP vẫn còn quá "xô bồ", cách phối màu trong giao diện chuẩn của XP dễ gây khó chịu. Tuy nhiên WinXP có thể skinaable, bạn có thể chọn và thay đổi một số phần giao diện chuẩn của WinXP.
KDE2 tao nhã với giao diện "tựa Windows". Thế nhưng không được "mượt mà" như MacX và WinXP, chức năng xoá răng cưa cho font chữ cần được cải tiến thêm. Tuy nhiên KDE2 chiến thắng 2 đối thủ ở phần tuỳ biến. Bạn có thể thay đổi font, vị trí, kích cỡ và cả dáng vẻ của taskbar, panel và có thể lựa chọn một lô các theme để tuỳ biến cho desktop.
Hiệp 3: Tính khả dụng
Người chiến thắng: Linux/KDE2
Đây là một quyết định chủ quan và gây tranh cãi.
KDE2 chiến thắng bởi vì nó hoạt động đúng theo như phần lớn người dùng GUI mong đợi: tương tự như Windows cổ điển nhưng đã được tinh chế ít nhiều. Bạn được cung cấp các chứac năng kéo-thả, menu cảm ngữ cảnh khi right click và các phím tắt tương tự như trong Windows. Thậm chí cả phím mang biểu tượng Windows trên bàn phím cũng hoạt động trong KDE2. Trình quản lý file Konqueror hỗ trợ địa chỉ Internet, ngoài ra Konqueror cũng là trình duyệt web tốt nhất hiện nay trên các hệ Unix. Chức năng thumbnail cũng được hỗ trợ với hầu hết các kiểu file thông dụng giúp cho việc phân loại file được dễ dàng hơn.
Bạn có được một hệ thống trợ giúp trực tuyến toàn diện với KDE2. KDE2 cũng hỗ trợ đến 16 desktop đồng thời, và bạn có thể tuỳ biến bất cứ phần tử nào trên giao diện GUI theo ý bạn.
Trong khi đó, Finder của Mac hơi bất tiện. Bạn thao tác với chương trình thông qua menu cảm ngữ cảnh nằm phía trên cùng của màn hình và cửa sổ chính của chương trình. Trong KDE2 (và cả Windows), click vào biểu tượng "X" ở góc phải phía trên cửa sổ sẽ đóng chương trình lại, nhưng trong Finder thao tác đó chỉ đóng cửa sổ của chương trình mà thôi. Bạn phải truy cập vào thanh menu ở phía trên cùng màn hình hoặc dùng phím tắt thì mới có thể loại bỏ hoàn toàn chương trình ra khỏi bộ nhớ. Nút "phóng to" của Finder cũng không thực sự phóng to cửa sổ. Phải thao tác với con chuột 1 phím bấm để truy cập đến menu và các đối tượng đôi khi cũng gây khó khăn.
Microsoft thì chọn hướng đi khác với WinXP và đã chuyển cái giao diện truyền thống nổi tiếng thành một con "tắc kè bông" nhiều màu hổ lốn. Nút Start mới trông kinh dị với nhiều popup menu hơn. Chức năng Find File thì giờ đây được tăng cường thêm một chú cúm con dễ thương nhưng lại luôn làm phiền bạn bằng cách hỏi bạn liên hồi: "bạn muốn tìm gì?". Thứ tự tác mục trên menu thì thì nhảy múa liên hồi tuỳ thuộc vào số lần bạn sử dụng chúng, thậm chí WinXP còn làm ẩn cả các mục trên Desktop mà bạn ít dùng đến.
Chức năng tốt nhất trong giao diện người dùng của WinXP có lẽ là chức năng chuyên biệt hoá các folder trong Explorer. Ví dụ như các folder My Documents, My Pictures...được hiển thị với giao diện đặc biệt giúp bạn dễ theo dõi và quản lý hơn.
Hiệp 4: Tính năng và ứng dụng hỗ trợ
Người chiến thắng: WinXP và Linux/KDE2
WinXP có tất cả trong một: từ các ứng dụng văn phòng, multimedia, game cho đến các công cụ phát triển và một trình duyệt web tuyệt vời cùng với nhiều thứ hữu dụng khác nữa. Danh sách dài dằng dặc các phần cứng được hỗ trợ cũng là một thế mạnh của WinXP.
Linux/KDE2 thua sút về mặt multimedia và game, tuy nhiên lại vượt trội với một số lượng khổng lồ các tiện ích về mạng và các công cụ phát triển được tích hợp mà WinXP không có. Hiệu xuất của KOffice (KDE) tuy không thể so sánh được với MS Office nhưng cũng đã quá đủ cho các người dùng bình thường. StarOffice của Sun cũng là một lựa chọn tốt. Và hiện tại có 3 trình duyệt web khá tốt trên Linux là Netscape, Konqueror và Opera (so với 1 IE đang thống trị trên Windows), và điều tuyệt vời hơn cả là cả 3 sản phẩm trên đều miễn phí.
MacX vào thời điểm hiện tại trông giống như là một cái giỏ đi chợ với nhiều mớ hỗn độn. Chưa thật sự có nhiều ứng dụng dành cho MacX, phần lớn các ứng dụng hiện nay của Mac là từ thời 9.x; và dĩ nhiên là các ứng dụng đó phải chạy trong một môi trường giả lập. Trình giả lập hoạt động khá tốt nhưng lại mất rất nhiều thời gian để nạp vào bộ nhớ và tiêu tốn khá nhiều tài nguyên của hệ thống. MacX có sẵn bản MS IE 5.0 for Mac nhưng bản IE 5.0 for Mac chậm hơn nhiều so với bản 5.0 for Win (xem thêm ở: www.omnigroup.com). Thêm một điều hơi khó hiểu nữa, Mac là hệ điều hành nhắm vào multimedia thế nhưng không hiểu sao bản MacX lại thiếu đi các chương trình DVD player và CD burner.
Tuy nhiên, người dùng Mac có thể sẽ hài lòng với tính năng mới của MacX: tích hợp với các hệ Unix. Vào thời điểm hiện tại, MacX có một phần nhỏ kernel của BSD Unix trong cấu trúc của mình. Tính năng mới này đã mở một cánh cửa thông thoáng giữa Mac và thế giới mã nguồn mở rộng lớn. Hầu hết các ứng dụng chạy trên Linux và Unix đều có thể chạy được trên Darwin-trình giả lập Unix của MacX. Tôi (tác giả) đã thử cài XFree86 4.0.1 và Window Maker GUI và cả hai đều hoạt động tốt. Tuy nhiên làm việc với Unix cũng đồng nghĩa với việc đôi khi phải làm việc với chế độ text, hoặc thậm chí phải dịch lại các mã nguồn chương trình và tự thiết lập cấu hình bằng tay. Những điều này rất là không tự nhiên và có thể làm cho các tín đồ của Mac cáu tiết.
Hiệp 5: Hiệu suất làm việc-Tốc độ
Người chiến thắng: Windows XP
So sánh hiệu năng một cách trực tiếp giữa 3 hệ điều hành này thì chẳng khác nào so sánh "táo với cam". Để có thể đánh giá cụ thể hơn, tôi (tác giả) đã chú trọng xem xét về các mặt: duyệt Web, quản lý file và đa nhiệm.
MacX ngay từ đầu đã chấp 2 đối thủ kia một bước khi chạy trên máy tính G3 tốc độ 600Mhz với 128Mb RAM (máy tính này được cung cấp và cài đặt bởi Apple Asia, và họ đã tuyên bố rằng với cấu hình như vậy là đã đủ để chạy MacX).
Sự thật đau lòng cho các tín đồ của Mac là MacX hoạt động trông có vẻ rất là gượng ép. Thay đổi kích thước cửa sổ ứng dụng cũng đòi hỏi một chút thủ thuật, thậm chí MacX vẽ lại toàn bộ màn hình sau khi bạn nhả phím chuột. Tồi tệ hơn là swap disk của Mac hoạt động rất không hiệu quả, việc tráo đổi giữa memory và swap disk diễn ra khá thường xuyên. MacX bị chỉ trích nhiều về hiệu năng, và tôi (tác giả) rất lấy làm thất vọng khi nhận thấy rằng những lời chỉ trích này hoàn toàn...đúng.
Nâng cấp MacX lên phiên bản 10.0.4 sẽ làm tăng hiệu suất của hệ thống lên khá nhiều. Tuy nhiên vẫn còn một số điều dở như gắn thêm 128Mb nữa thành 256Mb RAM lại không làm tăng hiệu suất của hệ thống lên bao nhiêu. Dường như là hệ thống bộ nhớ ảo của MacX thích làm việc với đĩa hơn là với bộ nhớ thật. Thậm chí khi không có ứng dụng nào đang chạy với máy có 256Mb RAM, MacX cũng thông báo là "hiện đang có 250Mb bộ nhớ ảo đang được tráo đổi giữa bộ nhớ thực và đĩa cứng".
Steve Jobs, người sáng lập Apple, thừa nhận rằng điều này hiện đang là điểm yếu của Mac so với các đối thủ khác và hứa rằng "sẽ có một sự cải tiến đáng kể trong version mới vào tháng 9 năm nay".
KDE 2.2beta1 nhanh hơn nhiều so với các version trước đó, đặc biệt là với Konqueror, chương trình quản lý file hỗ trợ mạng được nạp nhanh hơn và hiển thị các trang Web với tốc độ khá hơn trước. Nhưng với nhiều người dùng khó tính thì như thế vẫn chưa đủ. Quá trình nạp các ứng dụng trong KDE khá chậm và làm truy xuất đĩa cứng khá nhiều, thậm chí là với PC Pentium4 1.3Ghz và 384Mb RAM. Nếu bạn quen làm việc với các chương trình "ít hoa hoè" thì khi dùng KDE thì bạn sẽ cảm thấy thất vọng, giao diện không phức tạp hơn bao nhiêu nhưng tốc độ xử lý lại chậm đi khá nhiều.
Một điểm yếu của KDE nữa là tốc độ đồ hoạ, nhất là đồ hoạ 3D. Hệ thống đồ hoạ được thử nghiệm trên Linux-XFree86 4 không được tối ưu hoá như trên Windows. Một phần của nguyên nhân là do các nhà phát triển XFree86 không được cung cấp đầy đủ các thông tin về kỹ thuật từ các nhà sản xuất video card. Điều này cũng đúng thôi, các nhà sản xuất phần cứng thường không cung cấp các thông số kỹ thuật của các sản phẩm dưới dạng open source mà bắt các nhà phát triển phải mua chúng vì có ai dại gì open source các thông số kỹ thuật đó để rồi các đối thủ sẽ "chôm" ngay kỹ thuật của mình.
Một minh chứng cho điều này là NVIDIA chỉ cung cấp các driver cho card GeForce ở dạng binary chứ không ở dạng source code. Điều này thật không may là đã làm giảm danh tiếng của NVIDIA đi ít nhiều vì qua thử nghiệm driver dạng binary của NVIDIA rất khó cài đặt, và thêm nữa là driver này chỉ hoạt động trên 1 số vesion của kernel Linux nhất định. Mỗi khi nâng cấp Linux bạn lại phải download driver mới và cài đặt lại từ đầu. Tuy nhiên nếu sử dụng OpenGL thì hiệu xuất có thể được cải tiếng đáng kể vì trung bình tốc độ xử lý đồ hoạ của các chương trình OpenGL sẽ nhanh hơn từ 5 đến 6 lần so với các chương trình chỉ sử dụng driver đồ hoạ chuẩn của XFree86.
Khi mới thử WinXP beta2, tôi (tác giả) đã nghĩ rằng Microsoft thiết kế WinXP dành riêng cho các máy tính có CPU tốc độ 2Ghz trở lên, WinXP lúc đó ì ạch đến khốn khổ. Thế nhưng mọi chuyện đã thay đổi một cách đáng ngạc nhiên với WinXP RC1. WinXP RC1 xử lý đa nhiệm khá trôi chảy, các ứng dụng được nạp nhanh hơn. Và thậm chí với PC 384Mb RAM và 1 CPU tốc độ nhanh, khi bật chức năng ClearType và một số hiệu ứng đồ hoạ khác, font chữ và các góc cạnh hộp thoại và cửa sổ trông rõ ràng và đẹp hơn trong khi tốc độ của toàn hệ thống giảm đi hầu như không đáng kể. Một điều khá may mắn nữa là tốc độ của toàn hệ thống phụ thuộc nhiều vào RAM hơn là vào tốc độ CPU trong khi giá RAM trên thị trường thì ngày càng giảm.
Hiệp 6: Giá cả
Người chiến thắng: Không ai chiến thắng tuyệt đối
Bạn sẽ nghĩ rằng một hệ điều hành miễn phí sẽ chiến thắng trong hiệp này? Điều đó có thể đúng chỉ khi bạn có sự kiên nhẫn và một đường nối internet đủ nhanh để có thể download 2 đĩa CD với dung lượng khoảng 1.1Gb; bằng không bạn sẽ phải tính đến chuyện mua hệ điều hành đã được ghi vào sẵn vào đĩa CD. Một hộp RedHat 7.1 được bán với giá $US79.95 (www.redhat.com.au) và Mandrake 8.0 Power Pack được bán với giá $US80. Bạn có thể mua được với giá mền hơn thế ở nơi bạn ở. Tuy nhiên bạn phải nghĩ đến những tốn kém về thời gian và công sức bạn bỏ ra để download và cài đặt các phần mềm cũng như các phần nâng cấp cho Linux. Những tốn kém này qui ra tiền có thể lớn hơn bạn nghĩ rất nhiều.
MacX hiện nay được bán lẻ với giá $229. Nếu bạn cần thêm Mac 9.1 để chạy các ứng dụng cũ thì bạn phải bỏ thêm $162 nữa (nguồn www.apple.com.au).
Bản dành cho SV của WinXP hiện nay là $US99 cho bản Home Edition và $US129 cho bản Professional Edition. Tuy nhiên giá này có thể thể hạ khi Microsoft phát hành bản chính thức của WinXP.
Kết quả cuối cùng
Người chiến thắng: Windows XP
WinXP không phải là người chiến thắng tuyệt đối ở mọi mặt, nhưng xét tổng thể thì WinXP là hệ điều hành vượt trội hơn hai đối thủ còn lại. Ổn định, tốc độ nhanh, có hầu hết các ứng dụng thường dùng: đó là những gì mà người dùng thông thường có thể trông đợi ở WinXP.
Với những người "gì cũng được miễn đừng là Microsoft" thì Linux 2.4 với KDE 2 là một lựa chọn tốt. Tuy nhiên nếu bạn cũng là một tín đồ của "gaming giáo" thì bạn cũng sẽ phải cần Windows để chơi các game 3D đời mới nhất.
Người dùng Mac bây giờ cũng đã có thể kiêu hãnh với MacX, một hệ điều hành hiện đại, đa nhiệm, đa user cùng với chức năng quản lý bộ nhớ ảo ổn định hơn. Tuy nhiên vào thời điểm hiện tại, các tin đồ giáo cũng sẽ cảm thấy nóng lòng khi các ứng dụng dành riêng cho MacX vẫn còn chưa xuất hiện nhiều.
Hết
Trích dịch từ: "Operation systems Head to Head", PC World Australia của tác giả Juha Saarinen